ره زین شب تاریک نبردند برون                         گفتند فسانه ای و در خواب شدند

جهت شناخت بيشتر آثار واحوال  سه تن از مشاهيربه نام بيرجندي كليك نماييد

زنده ياد محمد ولي اسدي

استاد سيد غلامرضا سعيدي

استاد سيد محمد تدين

اى خدا توفيق را همراه كن         ظلمت شب را قرين ماه كن  (زنده ياد آيت الله شيخ محمد باقر آيتي)

كمتر اتفاق مي افتد كه انسانهاي شريف و بزرگ در زمان زيستن مورد شناسايي و

اقبال عامه مردم قرارگيرند و منزلت آنها به شايستگي ارج نهاده شود. به نظر مي

رسد آيةالله شيخ محمد باقر آيتى نيز در خيل مردان بزرگ شناخته شده در زمان حيات  مي باشدكه هنوز آثارش مشهور است. روحش شاد

زندگينامه وآثار:

دراین پست مطلبی از جناب آقای دکتر آقاابراهیمی  ازمشاهیربرتر خراسان جنوبی که بزرگواری فرمودند وبازدیدی ازاین وبلاگ داشتند رابا توجه به اهمیتی که داشت  می آورم . دراین جا فرصت را مغتنم میشمارم وبه نوبه خودم ازاین بزرگوار تشکر مینمایم آرزوی بهترین هارا برای این عزیز از خداوند مسالت دارم .

(سلام. از خواندن این مطلب بسیار خرسندم. دستتان مریزاد. من زندگینامه آقای دکتر گنجی را چند بار خوانده ام اما کتاب «چه كساني جامعه را مي سازند» و نیز کتاب جدیدتری در همین زمینه تحت عنوان "به سان رود" را هم چندین بار خوانده ام و زندگینامه و تلاش های خستگی ناپذیر چند ده ساله ایشان هرگز برایم کهنه نمی شود. افسوس که زمانه آنچنان کج مدار و نامرد است که با این بزرگمرد ، که تنگدستی مالی اش نشان می دهد که در هیچ زمانی به فکر زراندوزی و پرکردن جیب خود نبوده و نیست و صرفا برای اعتلای این مرز و بوم تلاش کرده و می کند ، به بدترین وجه ممکن رفتار کرد تا جایی که ایشان در اوایل انقلاب حتی از حقوق بازنشستگی اش هم محروم شد و مجبور بود در دارالترجمه های تهران به ترجمه بپردازد و برای امرار معاش برای ترجمه هر شناسنامه 15-10 تومان دستمزد بگیرد!!! بعدا کتابخانه باارزش و نفیسش را هم به آستان قدس داد تا در مقابل به او آپارتمانی بدهند اما متاسفانه آن مدعیان هم به قولشان عمل نکردند! به هر تقدیر ، امثال دکتر گنجی باارزش ترین و ناب ترین سرمایه های این کشور بوده و هستند که اغلب در گمنامی و تهیدستی روزگار به سر برده و می برند اما متاسفانه سفله ترین و بی مایه ترین مجیزگویان امروز در مقامات عالیه جا خوش کرده اند و بر این مملکت آن آورده اند که امروز شاهد آن هستیم!)

نخستين هيات علمي تمام وقت دانشگاه بيرجند در سال ۱۳۵۶

دكتر مهدي زاده ،دكتر دلاور ،دكتر الحسيني ،دكتر مولوي ،دكتر پارسي،دكتر يول كاسل

به نقل از كتاب :«چه كساني جامعه را مي سازند ،زندگينامه دكتر محمد حسن گنجي استاد برجسته ي جغرافيا»،گزيده اي از مصاحبه .

- آقاي دكتر ،بودجه ي دانشگاه بيرجند از كجاآمد؟

دانشگاه بيرجند از محل موقوفات خاندان علم به راه افتاد .آن جامزرعه اي بود بسيار غني وآبادان به نام شوكت آباد كه يكي از امراي سابق ساخته بود. اين مزرعه اب وزمين ومحصول خيلي زيادي داشت وتمام آن موقوفه بود ومتولي طبق يك وقف نامه آن را به مصرف مي رساند.از محل همين موقوفه يك شبكه مدارس راه انداخته بودندكه مركزان مدرسه شوكتيه ي بيرجند بود .اول هفت كلاسه بود در سال 1326ه .ق ،ساخته شده بود ،بعد هشت كلاسه وبعد دوازده كلاسه شدوبعد مدرسه ابتدايي دختران به آن اضافه شدوهمه از همان محل بود .قراردادي كه بين من وآقاي اسدا...علم برقرار شد وشرايط آن را رئيس كل اوقاف كشوري ،دكتر باهري ومجتهدان محل كه نگهداران وقف نامه بودند ،مشتركا تنظيم كردند.براي اين كه هيچ مشكل مذهبي يا قانوني در اين نقل وانتقال نباشد،اين قراردادبه امضاي من به عنوان رئيس مجتمع آموزشي عالي با ابلاغ دولتي رسيد. براي شروع كار 250هزارتومان از آن محل در اختيار من گذاشتند كه دستم براي كارهاي اوليه باز باشد .در فاصله شش ماه پس ازاين مجموعه به وجود آمد ،بودجه اي در حدود يك ميليون ونيم از طرف دولت براي آن معين شد وبعد هم چون علم وزير دربار بود،امكانات بودجه ي دولتي اش زياد با مشكل مواجه نمي شد،علم دانشگاه شيراز رابااسم دانشگاه پهلوي وباقراردادي بادانشگاه پنسلوانيا درآمريكا ايجاد كرده بود .الگوي تشكيلات دانشگاه ،دانشگاه پنسلوانيا بود وزبان آموزش هم زبان انگليسي .سال هاي اول بيشتر معلم ها ازانجامي آمدند وبه همين جهت بخش پزشكي دانشگاه شيراز چنان اعتباري پيداكرده بود كه دكترهايي كه از آنجا بيرون مي آمدند چون زير دست معلمان امريكايي انگليسي زبان آموزش ديده بودند ،هم پاي انها به شمار مي رفتند ،يعني اگر يك دكتر دندانپزشك يا متخصص چشم تحصيل كرده فرانسه براي احراز تخصص به امريكا مي رفت مي بايست از نظر زبان وتخصص امتحان ورودي بدهد،ولي فارغ التحصيل هاي دانشكده شيراز از ان معاف بودند علم مي خواست دانشگاه بيرجند هم چنين دانشگاهي شود ،ولي اين كار پول زيادي مي خواست .اما علم برنامه اي داشت اومي گفت بسياري دوستاني كه من در دوران صدارت برايشان خدماتي انجام دادم واز انها چيزي قبول نكردم ،حالاتعهد كرده اند كه به اين دانشگاه كمك كنند .اوفهرستي به من ارائه داده بود كه 150 ميليون تومان تعهد پرداخت داشت ،از جمله آقاي خيامي (احمد يا محمود خيامي ،رئيس كارخانه اتومبيل سازي ايران ناسيونال،كه اتومبيل توليدي اش پيكان بود) ،ابوالفتح محوي (كسي بود كه قراردادهاي نفتي بدون او صورت نمي گرفت پدرش پيشكار ماليه بيرجند بود )،علي رضايي -بازرگان ،ابراهيم درياني بودند ......بعددرباره دانشگاه بيرجند گرفتاري پيداكردم ودادسراي انقلاب بيرجند مرابازداشت كرد.وخوشبختانه مصادف شد با زماني كه امام خميني ابلاغ هشت ماده اي را صادر كرد كه هيچ كس را بدون حكم دادگاه زنداني نكنند وگر نه انها راحت افراد را زنداني مي كردند .يك ماه گرفتار اين مسائل بودم وتاچهار سال پس از انقلاب مشكلات زيادي داشتم ودانشگاه طهران مراطرد كرد ،آن هاهم خواستند برمرده لگدي زده شده باشد. اعدام و...آن دوران از دشوارترين دوران عمرم بود....فرودگاه بيرجند را براي همين مدرسه راه اندازي كردند ....

 مهندس علی ناصری

گاه حوادثي كه در زندگي ما روي مي  دهند نگاه مارا به هر چه در اطرافمان هست تغيير مي دهد وحتي راه هاي نورا به روي ما باز مي كند وگاه علاقه وعشق به وطن وپشتكار،  باعث پيشرفت وترقي ما مي شود از نگاه من آقاي مهندس ناصري از آن دسته از افرادي هستند  كه هر دومورد ذكر شده، در ترقي وي به خدمت به جامعه بيرجند، نقش داشته .،ايشان عضو انجمن مهندسي معدن ايران ،وهمچنين عضو فعال سازمان نظام مهندسي معدن خراسان جنوبي است كه از عمده ترين فعاليتهاي وي گزارشات ومقالات متعدد به ويژه تاليف دوكتاب راهنماي تجاري خراسان جنوبي وراهنماي سرمايه گذاري استان خراسان جنوبي چاپ اول 1384- چاپ دوم 1386، را تاليف وبراي علاقه مندان سرمايه گذاري در استان منتشر نمود .در اين كامنت  نگارنده اين سطور خواست گوشه اي از فعاليتهاي اين پژوهشگر ومولف ارزشمند را معرفي وسپاسگذار زحمات وي باشد . باشد كه همه قدر ومنزلت اين پژوهشگران توانا وپركار را بيشتر بدانيم وبراي آباداني اين مرزو بوم از تلاش وخدمت صادقانه  دريغ نورزيم .

دکتر غضنفر فروزانفر در سال 1322 درروستاى خراشاد از توابع بخش مركزى بيرجند، متولد شده است. ايشان دوره ابتدائى را در خراشاد و دوره متوسطه را در بيرجند گذرانيد و از سال 46-1340 به شغل آموزگارى پرداخت. تحصيلات پزشكى را طى سالهاى 53-1346 دردانشگاه علوم پزشكى مشهد به اتمام رسانيد واز سال 1353 تا 1356 به عنوان پزشك عمومى در بيرجند خدمت كرد. وى از سال 59-1356 دوره تخصصى اطفال را در مشهد گذرانيد و از سال 1362 -65 مسئوليت بيمارستان امام رضا بيرجند را عهده‏دار شد . فروزانفر عقيده دارد:”كه انسان دركارها و سرمايه‏هاى ملى، دست كم، همان قدر دل بايد بسوزاند كه براى كار و سرمايه خود دل مى‏سوزاند”، اين طرز تفكر سبب شده كه روز به روز بر توسعه و تكامل‏واحدهاى تحت نظارت ايشان افزوده شود. همان طور كه در مبحث معرفى دانشگاه علوم پزشكى گذشت، اهتمام آقاى دكتر فروزانفر در آموزش صحيح علوم پزشكى واستفاده بهينه از امكانات موجود، سبب شده است كه دانشجويان اين دانشگاه در آزمون جامع علوم پزشكى تا سال 1378  پنج بار به مقام اول و يك باربه مقام دوم نائل شوند.

 در زمينه ساخت مراكز آموزشى و درمانى دانشگاه و بيمارستان امام رضا ، دكتر فروزانفر شخصاً نظارت داشته و براساس گزارش معاونت پشتيبانى دانشگاه تا اواخر سال 1378 بيش‏از 100000 متر مربع ساختمان احداث نموده است. در زمينه بهداشت و درمان، وقتى ايشان رياست بهداشت و درمان بيرجند را پذيرفتند در سطح شهرستان بيرجند 4 پزشك متخصص(دو نفر ايرانى و دو نفر هلندى) و 10 پزشك عمومى ايرانى و 20 پزشك عمومى هندى و بنگلادشى وجود داشته كه امروزه نه تنها از پزشكان خارجى اثرى نيست، بلكه تعداد پزشكان متخصص به بيش‏از 60 نفر و عمومى به بيش از 150 نفر رسيده كه از نظر بهداشت و درمان، شهرستان بيرجند مقام دوم را بعداز شهر مشهد دارا مى‏باشد.

ایشان به علت خدمات بسیاری که در زمینه پزشکی و بهداشتی در شهر بیرجند انجام داده اند, در بین مردم محبوبیت بسیاری داشته به طوری که در 2 دوره پیاپی انتخابات شورای اسلامی شهر بیرجند, بالاترین میزان رای را کسب نموده و هم اکنون به عنوان رئیس شورای شهر بیرجند در حال خدمت می باشند. 

دكتر زمرديان دانشمند نام اور قاينات استاد باز نشسته دانشگاه فردوسي مشهد وبنيانگذار گويش شناسي علمي در ايران از معروفترين زبانشناسان جهان اسلام است كه با تحقيقات عميق وگسترده درعلم نوين زبان شناسي وبويژه در زمينه هاي واژه هاي دخيل اروپايي در زبان فارسي معرفي مطالعات زبانشناسانه دانشمندان مسلمان همچون :شمس قيس رازي  وسيبويه وگويش شناسي خدمت درخور وشايسته به فرهنگ ايراني -اسلامي نموده اند.وازاين ميان مطالعات وپژوهشهاي ايشان در فرهنگ وگويش قاينات وانتشار دوكتاب كه يكي از انها بررسي گويش قاينات جايزه كتاب سال جمهوري اسلامي ايران درسال ۱۳۶۸را دريافت نموده است وشش مقاله علمي وپژوهشي به زبانهاي فارسي وفرانسه در مجلات معتبر علمي گويش وفرهنگ اصيل قايني را همچون زعفرانش زبانزد محافل علمي كرده است .نويسنده پايگاه بيرجند ديار فرزانگان آرزوي طول عمرو بهترين هارا براي اين دانشمندنام آور خراساني از خداي بزرگ خواهان است.

شادروان‌ آيت‏الله حاج ‌شيخ‌ محمدهادي‌ بيرجندي‌ (متوفي‌ ارديبهشت 1326ش‌) در چكامه‌اي‌ خط‌اب ‌به 

‌جوانان ‌ايراني ‌مي‌گويد: اي‌ گروه ‌نژاد ايراني‌ اي‌ شكوه ‌سلاله ‌ساسان‌ ياد آر آن‌ شكوه ‌و حشمت‌ و فر

هوش‌دار آن ‌جلال ‌و رفعت‌ و شان‌ پدرت‌ اردشير گفت‌: تو را ملك‌ و دين ‌توام‌اند جاويدان‌ احمد مصط‌في‌

تو را فرمود كه ‌اگر علم‌ رفت‌ از اين‌ كيهان‌ فارسي‌ مرد دسترس‌ دارد بر هنر، تا بگيرد از كيوان‌ اين‌

 بدان‌ گفت‌ كو نهاد ترا ديد روشن‌ به‌ فره‌ يزدان‌ زينهار اين‌ ضمير روشن‌ را به

  مي‌نسازي‌ ‌ تيرگي‌ پنهان.‌

حضور در يك محفل ادبي 
محمد علي رحيمي متخلص به «خاموش»استادوشاعري خوش ذوق  باچهره اي آرام وشخصیتی متواضع ستاره درخشانی  در آسمان ادب وفرهنگ خراسان جنوبی است وی متولد شهرستان خوسف مي باشدو  پس از ٨ سال مسئوليت شوراي اسلامي خوسف، اينك گويا سبك بارتر از گذشته دراين محفل شعر و ادب فارسي شركت كرده است و گاه گاهي با لهجه شيرين خوسفي شور و نشاط خاصي به مجلس مي بخشد. وي از استاد غزل اين خطه«ناقوس» دعوت مي كند تا با همراهي ويلون جليل مالكي نوازنده بي نظير خوسفي به قرائت ابياتي چند در وصف بهار بپردازد و اين سرآغازي است تا شاعران پيشكسوت و جوان شركت كننده در اين شب شعر يكي پس از ديگري اشعار خود را با مضامين اجتماعي، سياسي، طنز، عشق، بهار و ... قرائت كنند. وزش باد ملايم، شاخه هاي درختان اين باغ كه به گل هاي رنگارنگ آراسته شده و درختاني همچون سرو و انار و جوي آب روان، باعث نشاط و سرزندگي حاضران شده است.

براي نخستين بار مقبره ابن حسام در سال ۱290 هجري  ق بنا شده است و اين بنا طبق آنچه در مقدمه ديوانش آمده در قرن سيزدهم به وسيله امراي قهستان به شكل فعلي بازسازي شده است. تاريخ نوسازي آن به صورت ابياتي چند روي سنگي كه هم اكنون در بدنه بيروني مقبره و داخل ايوان موجود مي باشد نوشته شده است. آن ابيات چنين مي باشد:
اي رفته آستان تو رضوان به آستين
جاروب فرش مسند تو زلف حور عين
در سال صاد و غين و هم نيز راء و با1291ه
اين بقعه شريفه كه چون روضه برين ..

ابن حسام در شرايطي روزگار مي گذراند كه شاعراني نامدار چون سعدي قبل از او در اين سرزمين زيسته اند،  اين شاعران انواع شعر را تجربه كرده بودند و گويا چيزي براي گفتن باقي نمانده بود. اما او كه از شاعران دوره تيموري است به جاي پرداختن به سبك و سياق گذشتگان، شيوه تازه اي را ابداع كرد. 
ابن حسام نخستين شاعري دانست كه تمام ديوان و سروده هاي او داراي مضامين مذهبي مدح و ائمه معصومين است.  در اشعار اين شاعر هيچ گونه نشاني از تعصب مذهبي ديده نمي شود. شهرت اين شاعر چنان بود كه شاعران و اديبان هرات نيز براي ديدن او به خوسف مي آمدند.